بهارنارنج

حتي اگر قبلا اين داستان رو ديده و خوانده ايد، ارزش يكبار ديگه ديدن و خوندن رو داره

قطعه گمشده
اثر شل سيلور استاين

قطعه گم شده تنها نشسته بود ...
در انتظار کسی که از راه برسد
و او را با خود جایی ببرد

بعضی ها با او جور در می آمدند ...

اما نمی توانستند قل بخورند

بعضی دیگر قل می خوردند
اما جور در نمی آمدند

یکی از جور در آمدن چیزی نمی فهمید

دیگری از هیچ چیز چیزی نمی فهمید

یکی زیادی ظریف بود

و تالاپی پایین افتاد ...

یکی او را می ستود ...
و می رفت پی کارش

بعضی ها بیش از اندازه قطعه گم شده داشتند

بعضی بیش از اندازه قطعه داشتند
تکمیل تکمیل !

او یاد گرفت که چگونه از چشم حریص ها خود را پنهان کند

باز هم با انواع دیگری روبه رو می شد
بعضی خیلی ریزبین بودند

بعضی ها در عالم خودشان بودند
و بی خیال می گذشتند

سلام !
v

فکر کرد برای توجه دیگران خود را بیاراید ...

فایده ای نداشت

این بار پر زرق و برق شد
اما با این کار خجالتی ها از سر راهش فرار کردندv

عاقبت یکی پیدا شد که کاملا جور در می آمد !

اما ناگهان ...
قطعه گم شده شروع کرد به رشد کردن !

و رشد کرد

- من نمی دانستم تو رشد می کنی
قطعه گم شده جواب داد :
"من هم نمی دانستم."

- میروم پی قطعه گم شده خودم،
که بزرگ هم نمی شود ...

روزها گذشت تا یک روز،
کسی آمد که با دیگران فرق داشت
قطعه گم شده پرسید : "از من چه می خواهی ؟"
- هیچ
- به من چه احتیاجی داری ؟
- هیچ
قطعه گم شده باز پرسید : "تو کی هستی ؟"
دایره بزرگ گفت : "من دایره بزرگم."

قطعه گم شده گفت :
"به گمانم تو همان کسی باشی که مدتهاست در انتظارش هستم. شاید من قطعه گمشده تو باشم"
دایره بزرگ گفت : " اما من قطعه ای گم نکرده ام و جایی برای جور در آمدن تو ندارم"
قطعه گم شده گفت : "حیف ! خیلی بد شد. چه قدر دلم می خواست با تو قل بخورم ..."
دایره بزرگ گفت : "تو نمی توانی با من قل بخوری. ولی شاید خودت بتوانی تنهایی قل بخوری"

- تنهایی ؟
نه، قطعه گمشده که نمی تواند تنهایی قل بخورد
دایره بزرگ پرسید : "تا به حال امتحان کرده ای ؟"
قطعه گم شده گفت :"آخر من گوشه های تیزی دارم. شکل من به درد قل خوردن نمی خورد"
دایره بزرگ گفت : "گوشه ها ساییده می شوند و شکل ها تغییر می کنند
خب، من باید بروم. خداحافظ !
شاید روزی به همدیگر برسیم ..."
و قل خورد و رفت

قطعه گم شده باز تنها ماند
مدتی دراز در همان حال نشست

آن وقت ...
آهسته ...
آهسته ...
خود را از یک سو بالا کشید ...

تلپی افتاد

باز بلند شد ... خودش را بالا کشید ...
باز تالاپ ...
شروع کرد به پیش رفتن ...

و به زودی لبه هایش شروع کرد به ساییده شدن ...
آن قدر از جایش بلند شد افتاد
بلند شد افتاد
بلند شد افتاد

تا شکلش کم کم عوض شد ...

حالا به جای اینکه تلپی بیفتد، بامپی می افتاد ...
و به جای اینکه بامپی بیفتد، بالا و پایین می پرید ...
و به جای اینکه بالا و پایین بپرد، قل می خورد و می رفت ...
نمی دانست به کجا، اما ناراحت هم نبود

همین طور قل خورد و پیش رفت

تا ...

به جای اینکه بنشینی و منتظر باشی تا کسی پیدا شود
تا تو را کامل کند

خودت شهامت و جسارت پدید آوردن شکل را پیدا کن

و افکار و دیدگاهت را تغییر بده

و انرژیت را صرف شکل دادن به خودت کن

+ نوشته شده در چهارشنبه ششم اردیبهشت 1391 8:12 توسط سعیده سادات |

پارانوئید

مهمترین و شایعترین و ناتوان کننده ترین اختلال روانی ، اسکیزوفرنی می باشد . امروزه اسکیزوفرنی را یک بیماری منحصر به فرد نمی دانند بلکه آن را شامل گروهی از اختلالات ذکر میکنند که معمولا دارای بعد پسیکوتیک بوده و عملکرد فرد را شدیدا تحت تاثیر قرار می دهند و با آشفتگی های تکلم ، ارتباط ، تفکر ، ادراک ، عاطفه و رفتار که بیش از 6 ماه طول می کشد تظاهر می کند و تخمین زده می شود که حدود 50درصد بیماران روانی بستری دربیمارستانها مبتلا به اسکیزوفرنی باشند.

انواع اسکیزوفرنی :

انواع کلاسیک اسکیزوفرنی بر اساس ملاک DSM-IV-TR به شرح ذیل می باشد:،

1-نوع پارانوئید: اسکیزوفرنی پارانوئید با هذیان های دادخواهی و خود بزرگ بینی و توهمات شنوایی همراه است . رفتار آشفته و عاطفه سطحی بارز نیست و سایر رفتارهای مشخص کننده نوع آشفته یا کاتوتونیک وجود ندارد . این بیماران بدگمان ، هیجان زده ، محتاط ، خشن وپر خاشگر ند . در مرحله آشکار شدن بیماری مسن تر از بیماران آشفته یا کاتاتونیک بوده ودر دهه سوم یا چهارم عمر ایجاد می شود و بیمارانی که تا این سن سالم بوده اند معمولا موقعیت و هویت مشخص در اجتماع داشته واز حمایت مالی و خانوادگی خوب برخوردار بوده و ایگوی آنها غنی تر از بیماران آشفته و کاتاتونیک است .از نظر اجتماعی ، اسکیزوفرن نوع پارانوئید خود را بهتر حفظ می کنند و هوش آنها در زمینه هایی که با هذیان های آنها مرتبط نیست ممکن است خوب و آسیب ندیده باقی بماند . مکانیسم دفاعی مورد استفاده در اسکیزوفرنی نوع پارانوئید ، برون فکنی است.

2- نوع کاتاتونیک

3- نوع آشفته

4- نوع نامتمایز

5-نوع باقیمانده

اختلالات شخصیت :

1-در این بخش در مورد بیماران با اختلال شخصیت صحبت خواهیم کرد . اختلالی که حدود 10% جمعیت عمومی بالای 18 ساله را در بر می گیرد و بیشتر مواقع با اختلالات دیگر مانند افسردگی اساسی و اختلال پانیک همراه هستند.

2-همه ما صفاتی داریم که سبب میشود در مورد خود ودیگران قضاوت کنیم اما وقتی این صفات غیر قابل انعطاف باشند، معمولا در زندگی روز مره دچار مشکل خواهیم شد.

3-بیماران با اختلال شخصیت الگو های غیر قابل انعطافی از خود نشان می دهند که سبب ناراحتی دیگران می شود . این در حالی است که بیمار ابتلا به اختلال شخصیت نسبت به وضعیت خودش معمولا بصیرت لازم را ندارد و آن را سبکی از زندگی و روشی برای گذراندن حیات خود می داند و فقط به این دلیل ناراحت هستند که دیگران ناراحتی خود را نسبت به آنها بروز می دهند . به هر حال ، اطرافیان قادر به متقاعد کردن فرد برای تغییر ذهنیت و رفتارش نمی شوند و او نیز نمی تواند در یابد که مشکلات عدیده ای که در زندگی او روی می دهد ، از وجود خود وی سرچشمه می گیرد.

ویژگی های اختلالات شخصیت

ذهنیت و رفتار انعطاف ناپذیر

یک بیماری غیر سایکوتیک است که با رفتارهای ناسازگار مشخص می شود.

فرد با رفتارهایش نیاز های خود را ارضاء واز وضعیت خود رضایت دارد.

از سنین خردسالی یا نوجوانی به عنوان روشی برای تطابق شروع می شود وتا بزرگسالی ادامه داشته ودر طی میانسالی و سالمندی کاهش می یابد.

مشکلات عاطفی ، اقتصادی ، اجتماعی ویا شغلی اغلب دیده می شوند.

شخص رفتارهای ناسازگار خویش را انکار می کند .

رفتارهای غیر قابل انعطاف و پاسخهای غیر انطباقی به استرسورها دارند.

دربرابر کوچکترین فشارهای روانی مقاومت کمی از خود نشان می دهند.

بیمارتوانایی ارتباط با واقعیت را از دست نداده است (هرچند با آن مشکل دارد)

اختلال درخلق مانند اضطراب یا افسردگی ممکن است دیده شود.

کمکهای روان پزشکی کم تر مفید هستند زیرا بیمار نسبت به بیمار خود بصیرت ندارد.

با درمان طولانی مدت بعضی از این افراد به زندگی نسبتا عادی سوق داده می شوند.

طبقه بندی اختلالات شخصیت:

گروه اول: پارانوئید ، اسکیزوئید واسکیزوتایپال که با رفتارهای عجیب و غریب مشخص می شوند .

گروه دوم : ضد اجتماعی ، مرزی، نمایشی وخود شیفته که دارای رفتارهای هیجانی ودراماتیک هستند.

گروه سوم: وسواس جبری ، وابسته و اجتنابی که اغلب رفتارهایی توام با ترس واضطراب دارند.

اختلال شخصیت پارانوئید

نظریه پردازان معتقدند که اشخاص با اختلال شخصیت پارانوئید یک نوع درد ،فقدان و یا خشم مزمن دارند که نا آگاهانه آن را انکار کرده و برای حفظ خود با استفاده از سوء ظن ، آن را به سوی دیگران برون فکنی می کنند . این خشم در دوران کودکی به دلیل ارتباطات بین فردی ضعیف در خانواده رشد کرده است . به عبارت دیگر فردی که تنهایی را تجربه کرده بدون دلیل به دیگران بد بین شده و به آنان اعتمادی ندارد.

شخصیتهای پارانوئید به طور کلی با سوء ظن دیر پا و عدم اعتماد به مردم مشخص هستند. این افراد مسئولیت احساسات خود را نپذیرفته و آن را به دیگران نسبت می دهند . اغلب ستیزه جو ، تحریک پذیر یا عصبانی هستند و دائم صفت بی عدالتی را به دیگران از جمله همسرشان نسبت می دهند . هنگامی که از یک دوست وفاداری می بینند، چنان شگفت زده می شوند که نمی توانند این امر را باور کنند زیرا انتظار دارند که دوستان فقط درصدد صدمه رسانیدن به آنان باشند.

ویژگی های بالینی

خصوصیت اساسی این اختلال میل نافذ و بیمورد به تعبیر اعمال دیگران به عنوان عمل تحقیر آمیز و تهدید کننده عمدی است، این میل در اوایل جوانی شروع شده و خود را در زمینه های مختلف نشان می دهد. الگوهای رفتاری ، هیجانات و افکار آنها ریشه در عدم اعتماد و سوء ظن دارد و اعمال دیگران را تهدیدی نسبت به خود تفسیر می کنند که این حالت سبب اضطراب وی می شود و باعث می گردد که دائم محیط را برای پیدا کردن هر گونه خطر احتمالی مورد ارزیابی قرار دهند . مبتلایان به این اختلال به کرات وفاداری و قابل اعتماد بودن دوستان وبستگان خود را مورد پرسش قرار می دهند . چنین افرادی غالبا حسادت بیمار گونه دارند و بدون دلیل در وفاداری همسر خود تردید می کنند.

آنها ممکن است شدیدا اعتماد به نفس پایینی داشته و یا احساس ضعف نمایند که با هذیان های خود این احساسات را پوشش می دهند این بیماران با برونی سازی هیجانات خود با استفاده از مکانیسم دفاعی فراکنی ، تکانه ها و افکار نا مقبول خود را به دیگران نسبت می دهند . عقاید بزرگ منشی و انتساب به خود که بیمار به طور منطقی از آن ها دفاع می کند ، شایع است.

بیماران پارانوئید از نظر عاطفی محدودیت نشان می دهند و برای دیگران ، افراد فاقد هیجان به نظر می رسند . حس بذله گویی وی بسیار کم بوده وبیشتر جدی و رسمی هستند. به منطقی و عینی بودن خود افتخار می کنند . مرموز و بسیار حساس هستند و کوچکترین نکات و حوادث را نمی توانند فراموش کنند . کلام منطقی و هدفمند دارند و اهل بحث و مناظره بوده و مشهور است که حرفه ای ترین وکلا را نیز وکلا را نیز در مباحثه خلع سلاح می نمایند . در موقعیت های اجتماعی ، افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید ممکن است کارا و مرتب به نظر برسند ، اما در دیگران ایجاد ترس و تعارض می کنند.

ممکن است هذیانهای بزرگ منشی ، گزند و آسیب (گروهی از مردم وی را تماشا می کند، تعقیب می کنند، آزار می دهند و یا کنترل می نمایند) دیده می شود . سیستم هذیانی در این بیماران بسیار پیچیده است ودر مواردی به شکل منطقی قابل دفاع می باشد. علائم سایکوتیک زودگذر ممکن است در استرسهای شدید دیده شود. این بیماران وقتی که کنترل رفتار خود را از دست بدهند و یا به علت احتمال وجود خشونت ، به بیمارستانها ارجاع می شوند.

تشخیص افتراقی

اختلال شخصیت پارانوئید را معمولا می توان از اختلال هذیانی تفکیک کرد چون هذیانهای با ثبات در اختلال شخصیت پارانوئید وجود ندارد .

از اسکیزوفرنی پارانوئید قابل تشخیص است چون توهم در اختلال شخصیت پارانوئید موجود نیست.

درمان:

درمان روی علائم تمرکز دارد مانند پرخاشگری و افسردگی و اغلب شامل دارو درمانی و بستری کردن نیز می گردد.

روان درمانی درمان انتخابی است. در مدارا با شخصیت پارانوئید درمانگر باید در تمام مناسباتش با او روراست باشد. درمانگر باید متوجه باشد که نقاط ضعف بیمار پارانوئید در زمینه اعتماد و صمیمیت است روان درمانی انفرادی مستلزم برخورد حرفه ای نه چندان گرم از جانب درمانگر است. اگر تفاهم درمانی اتفاق بیافتد ، تکنیکهای شناختی و رفتاری می تواند مفید باشند.

بیمار پارانوئید در گروه درمانی چندان جا نمی افتد و تحمل فشار رفتار درمانی را هم ندارد .

(درمانهای گروهی را به دلیل نیاز به بروز عواطف و یا رویارویی تحمل نمی کنند ) .گاهی رفتار بیمار پارانوئید چنان تهدید آمیز است که کنترل آن با برقرار کردن محدودیت اهمیت اساسی پیدا می کند . برخورد با اتهامات هذیانی باید با واقع گرایی ولی بدون تحقیر و ملایمت صورت بگیرد.

درمان دارویی برای فرو نشاندن اضطراب و تحریک مفید است. در اکثر موارد یک داروی ضد اضطراب ، مثل دیازپام کافی است . امادر مواردی برای درمان علائم و تحریک شدید و نیز تفکر نیمه هذیانی بیمار استفاده از نورولپتیک ها مثل تیوریدازین یا هالوپریدول برای مدتی کوتاه ضرورت پیدا می کند . بیماران با اختلال پارانوئید در ارائه اطلاعات محتاط هستند لذا معمولا درمان آنها طولانی خواهد بود.

منبع :

بهداشت روان – محمودی – قهرمان ، حسینی سید جواد ..... انتشارات سالمی

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و چهارم اسفند 1389 19:0 توسط سعیده سادات |

تبلیغ عید پارسی

فلسفه هفت سین به زبان دکتر حسابی

در زمان تدریس در دانشگاه پرینستون دکتر حسابی تصمیم می گیرند سفره ی هفت سینی برای انیشتین و جمعی از بزرگترین دانشمندان دنیا از جمله “بور”، “فرمی”، “شوریندگر” و “دیراگ” و دیگر استادان دانشگاه بچینند و ایشان را برای سال نو دعوت کنند. آقای دکتر خودشان کارتهای دعوت را طراحی می کنند و حاشیه ی آن را با گل های نیلوفر که زیر ستون های تخت جمشید هست تزئین می کنند و منشا و مفهوم این گلها را هم توضیح می دهند. چون می دانستند وقتی ریشه مشخص شود برای طرف مقابل دلدادگی ایجاد می کند. دکتر می گفت: ” برای همه کارت دعوت فرستادم و چون می دانستم انیشتین بدون ویالونش جایی نمی رود تاکید کردم که سازش را هم با خود بیاورد. همه سر وقت آمدند اما انیشتین ۲۰دقیقه دیرتر آمد و گفت چون خواهرم را خیلی دوست دارم خواستم او هم جشن سال نو ایرانیان را ببیند. من فورا یک شمع به شمع های روشن اضافه کردم و برای انیشتین توضیح دادم که ما در آغاز سال نو به تعداد اعضای خانواده شمع روشن می کنیم و این شمع را هم برای خواهر شما اضافه کردم. به هر حال بعد از یک سری صحبت های عمومی انیشتین از من خواست که با دمیدن و خاموش کردن شمع ها جشن را شروع کنم. من در پاسخ او گفتم : ایرانی ها در طول تمدن ۱۰هزار ساله شان حرمت نور و روشنایی را نگه داشته اند و از آن پاسداری کرده اند. برای ما ایرانی ها شمع نماد زندگیست و ما معتقدیم که زندگی در دست خداست و تنها او می تواند این شعله را خاموش کند یا روشن نگه دارد.”

آقای دکتر می خواست اتصال به این تمدن را حفظ کند و می گفت بعدها انیشتین به من گفت: ” وقتی برمی گشتیم به خواهرم گفتم حالا می فهمم معنی یک تمدن ۱۰هزارساله چیست. ما برای کریسمس به جنگل می رویم درخت قطع می کنیم و بعد با گلهای مصنوعی آن را زینت می دهیم اما وقتی از جشن سال نو ایرانی ها برمی گردیم همه درختها سبزند و در کنار خیابان گل و سبزه روییده است.”

بالاخره آقای دکتر جشن نوروز را با خواندن دعای تحویل سال آغاز می کنند و بعد این دعا را تحلیل و تفسیر می کنند. به گفته ی ایشان همه در آن جلسه از معانی این دعا و معانی ارزشمندی که در تعالیم مذهبی ماست شگفت زده شده بودند. بعد با شیرینی های محلی از مهمانان پذیرایی می کنند و کوک ویلون انیشتین را عوض می کنند و یک آهنگ ایرانی می نوازند. همه از این آوا متعجب می شوند و از آقای دکتر توضیح می خواهند. ایشان می گویند موسیقی ایرانی یک فلسفه، یک طرز تفکر و بیان امید و آرزوست. انیشتین از آقای دکتر می خواهند که قطعه ی دیگری بنوازند. پس از پایان این قطعه که عمدأ بلندتر انتخاب شده بود انیشتین که چشمهایش را بسته بود چشم هایش را باز کرد و گفت” دقیقا من هم همین را برداشت کردم و بعد بلند شد تا سفره هفت سین را ببیند.

آقای دکتر تمام وسایل آزمایشگاه فیزیک را که نام آنها با “س” شروع می شد توی سفره چیده بود و یک تکه چمن هم از باغبان دانشگاه پرینستون گرفته بود. بعد توضیح می دهد که این در واقع هفت چین یعنی ۷ انتخاب بوده است. تنها سبزه با “س” شروع می شود به نشانه ی رویش. ماهی با “م” به نشانه ی جنبش، آینه با “آ” به نشانه ی یکرنگی، شمع با “ش” به نشانه ی فروغ زندگی و … همه متعجب می شوند و انیشتین می گوید آداب و سنن شما چه چیزهایی را از دوستی، احترام و حقوق بشر و حفظ محیط زیست به شما یاد می دهد. آن هم در زمانی که دنیا هنوز این حرفها را نمی زد و نخبگانی مثل انیشتین، بور، فرمی و دیراک این مفاهیم عمیق را درک می کردند. بعد یک کاسه آب روی میز گذاشته بودند و یک نارنج داخل آب قرار داده بودند. آقای دکتر برای مهمانان توضیح می دهند که این کاسه ۱۰هزارسال قدمت دارد. آب نشانه ی فضاست و نارنج نشانه ی کره ی زمین است و این بیانگر تعلیق کره زمین در فضاست. انیشتین رنگش می پرد عقب عقب می رود و روی صندلی می افتد و حالش بد می شود. از او می پرسند که چه اتفاقی افتاده؟ می گوید : “ما در مملکت خودمان ۲۰۰ سال پیش دانشمندی داشتیم که وقتی این حرف را زد کلیسا او را به مرگ محکوم کرد اما شما از ۱۰هزار سال پیش این مطلب را به زیبایی به فرزندانتان آموزش می دهید. علم شما کجا و علم ما کجا؟!”

خیلی جالب است که آدم به بهانه ی نوروز، فرهنگ و اعتبار ملی خودش را به جهانیان معرفی کند.

با تشکر از آسیه بور

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و چهارم اسفند 1389 15:39 توسط سعیده سادات |

سیر رشد و نمو کودک و آموزش به آنان

( برنامه آموزشی کودکان 3 تا 6ساله )*

جامعه امروز ، بنا به دلایل مختلف ، پدر و مادر را وادار می کند تا ساعات زیادی از شبانه روز را به کار اقتصادی بپردازند و این مشغله زیاد سبب می شود والدین زمان کمی را برای پرورش کودکانشان بگذارند و کودکانشان را به مهد کودکهایی بگذارند که گاهاً از نظر کمی و کیفی با استانداردها فاصله زیادی دارد و این سبب می شود که والدینی که خود از تحصیلات بالایی برخوردارند ، با مشکلات فراوانی در مورد کودکانشان برخورد کنند.

در این نوشتار تلاش شده است به طور خلاصه آنچه را که یک والد برای آموزش کودک خود باید بداند ، بیان شود و از آنجا که سالهای اولیه زندگی کودک به دلیل سرعت بالای رشد از حساسیت زیادی برخوردار است ، رشد وپرورش همه جانبه کودک را به تفکیک برای سنین 3 تا 6سال بیان می کنیم.

هدف ما ارائه برنامه ایست شامل فعالیتها و تجربه هایی برای رشد کودک در این جنبه ها :

1- رشد جسمی و حرکتی

2- رشد شناختی

3- رشد زبان وگفتار

4- رشد عاطفی و اجتماعی

5- رشد خلاقیت ، ابراز وجود و درک زیباییها

در ادامه رشد جسمی وحرکتی کودکان را به تفکیک بیان می کنیم.

1- رشد جسمی و حرکتی[1]

رشد جسمی و حرکتی یک کودک تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند عوامل ژنتیکی ، وضعیت تغذیه ، شرایط عمومی بدن ونیز فرصت برای حرکت وتمرینهای ورزشی قرار می گیرد.سالهای اولیه کودکی ، مرحله ایدئالی برای یادگیری مهارتهای حرکتی است ،زیرا:

بدن کودکان در این مرحله مستعد تر از بدن نوجوانان وبزگسالن است ودر نتیجه یادگیری مهارتها آسانتر است. همچنین مهارتهای کسب شده قبلی کمتری دارند که در یادگیری مهارتهای جدید تاخل ایجاد کند.

کودکان در این مرحله ، کنجکاوی بیشتری دارند ودر یاد گرفتن امور جدید مشتاق تر هستند.

سطوح اساسی که باید مورد توجه قرار گیرد

1- کنترل قد ووزن

2- رشد هماهنگی حرکت :

_ رشد هماهنگی ماهیچه های درشت مانند تنه و بازو که در فعالیتهایی مثل ورزش و هنرهای دراماتیک کمک می کند.

_رشد هماهنگی ماهیچه های کوچک مانند انگشتان که در فعالیت هایی مثل نوشتن ، نوازندگی کمک می کنند.

رشد ماهیچه های درشت در کودک 3تا 4ساله

· از کودک بخواهید بر روی یک خط مستقیم راه برود ، یا بر روی شکل هندسی خاصی که روی زمین کشیده شده راه برود واز آن خارج نشود.

· از کودک بخواهید تا از ارتفاع کمتر از 75 سانتیمتر را با کمک دست بپرد ( دختران اعتماد به نفس کمتری در پریدن دارند)

· با استفاده از صدای طبل از کودک بخواهید مانند مار یا کرم بخزد.

· باید بتوانند در یک نقطه یک یا دو بار لی لی کنند هر چند هماهنگی خوبی ندارند.

· باید بتواند یک توپ پلاستیکی بزرگ را از فاصله بسیار کم با استفاده از بازو و آرنج بگیرد و با پا شوت کند.

رشد ماهیچه های درشت در کودک 4تا 5 ساله

از کودک بخواهید بر یک خط مستقیم یا حرکت کند وسپس بر روی همان خطوط عقب عقب برگردد.
باید بتواند روی تخته تعادل بدون باز کردن دستها حرکت کند وتعادل خود رابا پایش حفظ کند.
از کودک بخواهید از یک سطح شیبدار مثل سرسره بالا و پایین بروند.
از بازی های دویدنی استفاده کنید مثل بازی گرگ وگوسفند
باید بتوانند از ارتفاع 120سانتیمتر بپرند.
باید بتوانند با چشم بسته روی زمین سینه خیز بروند. باید بتوانند در وضعیت ایستاده و با کمی کمک تاب بخورند.
باید به راحتی لی لی کنند .
باید بتواند از نردبان بالا رود.

رشد ماهیچه های درشت در کودک 5تا 6ساله

از کودک بخواهید شیئی مثل کتاب را روی سرش بگیرد ودر همان وضعیت راه برود . بدون اینکه کتاب از سرش بیفتد.
یک موسیقی با ریتم های مختلف بگذارید واز کودک بخواهید با هر ریتم کاری انجام دهد مثلاًبا ریتم اول به عقب لی لی کند وبا ریتم دوم به جلو بپرد.
برای کودکان این سن فعالیتهای رقابتی بسیار مفید است.
کودکان باید دراین سن از ارتفاع 180سانتیمتر بپرند.
می توانید یک طناب را به صورت نردبان درآورید وبه سقف آویزان کنید از کودک بخواهید از این نردبان متحرک بالا رود.
مسابقه والیبال بدون تور تشکیل دهید واز کودکتان بخواهید توپ را کنترل کند.

رشد ماهیچه های کوچک وظریف

رشد ماهیچه های ظریف در کودک 3تا4ساله

به کودکانتان مهره های بزرگ رنگی بدهید و از آنها بخواهید مهره ها را از نخ عبور دهند و گردنبند درست کنند.
یک طرح بزرگ و ساده بکشید واز کودکتان بخواهید با استفاده از کاغذ رنگی شکل را تزئین کند .
شکلهای بسیار ساده ای را به صورت خط چین بکشید و از کودک بخواهید آنرا دوره کشی کند.
مداد رنگی ، قلم مو، ماژیک در اختیار کودک قرار دهید و اجازه دهید آزادانه نقاشی و در واقع خط خطی کند.
یک دستمال یا کاغذ به کودکتان بدهید وازاو بخواهید آنرا چند تا بزند و اشکال سادهای مثل قایق را با تا کردن برایش درست کنید.

رشد ماهیچه های ظریف در کودکان 4تا5ساله

از کودکتان بخواهید خودش بند کفشش را ببندد.
یک سوزن کند ونخ به کودکتان بدهید واز او بخواهید روی یک پارچه طرح دلخواه خود را بدوزد.
باید بتواند با قیچی کاغذ را به صورت خطوط مستقیم واشکال سادهای مثل سه گوش وچهار گوش ببرد وبر روی طرحی که از قبل تهیه کردهاید به صورت تمیز و دقیق بچسباند.
باید بتواند قلم مو را درست در دست بگیرد و اشکال معنی داری مثل درخت وتصویر آدم را ترسیم کند.
مقداری برگ درخت را با کمک کودکتان جمع کنید ومقداری رنگ در اختیار وی قراردهید تا کار چاپ راتمرین کند . می توانید روی سیب زمینی هم طراحی کنید وچاپ با رنگ را روی کاغذ کار کنید.
از جور چین های کمی پیچیده استفاده کنید.

رشد مهارتهای ظریف در کودکان5 تا 6ساله

از کوبلن های بسیار ساده برای کودکتان تهیه کنید وبا کمک از او بخواهید آننرا ببافد.
مقداری روزنامه مجله پارچه برگ درخت و... دراختیار کودک قرار دهید واو را تشویق کنید طرح مورد علاقه خود را روی یک مقوای بزرگ درست کند به این ترتیب کودک کولاژ خود را درست میکند .
تصاویر با پیچیدگی زیاد در اختیار کودک قرار دهید واز او بخواهید سعی کند آنرا دقیق رنگ آمیزی کند.
از کودک بخواهید یک داستان را برای شما نقاشی کند .
می توان به کودک آموزش داد تا طرح هایی مثل قایق ، هواپیما ، پرنده را خودش درست کند.( به خصوص با خمیربازی )
مقداری سنگریزه رنگی ، برگ درخت ، مهره رنگی ، حبوبات متنوع در اختیار کودک قرار داده وازاو بخواهید به توالی که شما میخواهید آنها را مرتب کند یا شکل خاصی را درست کند.

در صورت مورد استقبال قرار گرفتن مطلب ، رشد مهارتهای دیگر ( زبان، شناختی ، عاطفی ، اجتماعی، خلاقیت ودرک زیبایی )را در بخشهای دیگر بحث می کنیم.

[1] . ونتیاکول ، ترجمه مفیدی . برنامه آموزشی در دوره پیش از دبستان . انتشارات سمت 1382

2.مفیدی ، فرخنده، آموزش پیش دبستانی. انتشارات دانشگاه .1383

3.برنارد اسپادک ، ترجمه نظری نژاد. آموزش دردوران کودکی انتشارات آستان قدس1381

+ نوشته شده در یکشنبه بیست و ششم دی 1389 13:0 توسط سعیده سادات |

خواص گل گاو زبان گیاه ویژه البرز شمالی

زمان عکسبرداری بهار 1389 - مازندران - رویان - ییلاق پسپرس

يكي از عجايب سلسله كوه‌هاي البرز كه قله عظيمي چون دماوند دارد، پرورش چندين نوع گياه دارويي است كه اثر درماني زيادي دارند و منحصراً در دامنه‌هاي اين كوه به عمل مي‌آيند و در كوه‌هاي ديگر اثري از آنها نيست. گفته مي‌شود كارشناسان خارجي بذر اين گياه را به كشورهاي ديگر برده اند، ولي با كوشش فراوان نتوانسته‌اند آن را به عمل آورند، زيرا اين گياه فقط در زادگاه اوليه خود سبز مي‌شود.

هر چند در كتب قديم به گل گاوزبان "لسان الثور" مي‌گويند، ولي در واقع نام ديگري ندارد. اسم فرانسوي، انگليسي، آلماني، تركي و غيره هم ندارد، چون در هيچ نقطه‌اي از زمين جز دامنه كوه‌هاي البرز به عمل نمي‌آيد و با گياه ديگري كه در آذربايجان و شهرهاي ديگر ايران و كشورهاي ديگر مي‌رويد و به غلط به گاوزبان مشهور شده است، نسبتي ندارد. براي اينكه اين اشتباه كه حدود چند قرن است پزشكان و دارو سازان را گمراه كرده است، از بين برود اين را بايد "گل گاوزبان" و ديگري را "گياه گاوزبان" ناميد. اين دو گياه متفاوت هستند، تنها گل هايشان كمي به هم شبيه است، هيچگونه خواص مشتركي ندارند و از نظر منافع طبي با هم متضاد مي‌‌باشند. گل‌هاي "گل گاوزبان" درشت‌تر از گل هاي"گياه گاوزبان" است.

"گل گاوزبان" در ايران، و "گياه گاوزبان" در اروپا و امريكا شهرت زيادي دارند. پزشكان سنتي ايران در معالجه بسياري از امراض از "گل گاوزبان" استفاده مي‌كردند و نتيجه مي‌گرفتند. پزشكان جديد هم خواص "گل گاوزبان" را مي‌دانستند و براي دسته‌اي ديگر از امراض تجويز مي‌نمودند و چون عطاران فرقي بين "گل گاوزبان" و "گياه گاوزبان" قايل نبودند، آنها را به جاي هم مي‌دادند، و به همين جهت معالجه آنها نتيجه نمي‌داد و محققين از اينكه خواص و منافع اين گياه از بين رفته است در تعجب بودند.

يكي از مترجمين، تمام فوايد "گياه گاوزبان" راترجمه كرده و به "گل گاوزبان" نسبت داده، سپس پرسيده است: چرا ايرانيان فقط از گل گاوزبان استفاده مي‌كنند؟... به برگ و سرشاخه‌هاي آن توجهي ندارند، در جواب ايشان بايد بگوييم كه گل گاوزبان، فقط گلش فوايد طبي دارد، زيرا گياهي كه فرنگي‌ها به او "بوراش" مي‌گويند گل گاوزبان نيست.

در شرح گاوزبان چنين گفته شده كه گل گاوزبان لاجوردي و شبيه گل انار بوده و تخم آن مستدير(حلقوي شكل) و لعابي است و در كوه‌هاي دارالمرز(البرز) بسيار زياد يافت مي‌شود. گياه ديگري كه در اصفهان و بعضي از بلاد، گاوزبان مي‌دانند "مرماخوز" است كه گل آن لاجوردي و كوچك و مدور است. ("مر" نام قبيله‌اي از ساكنان شمال افريقاست كه بذر چند گياه دارويي را كه يكي از آنها گياه گاو زبان است به اسپانيا برده و در آنجا پرورش داد و استعمال آنها را در طب معمول داشته‌‌اند. اين گياهان به اسامي مختلف مرماتوس، مرماهوس، مرمازا در كتب طبي قديم وارد شده و خواص آنها تحقيق گرديده است.) بعد از جنگ‌هاي صليبي گياه گاوزبان را از اسپانيا به اروپا آوردند و در آنجا كاشتند و چون در كتاب قانون ابو علي سينا از گل گاوزبان زياد تعريف شده بود و اين كتاب نيز در مورد قبول و استناد استادان پزشكي اروپا بود، به همين جهت مورد توجه واقع گرديد، ولي متاسفانه گياه گاوزبان هيچ يك از خواص گل گاوزبان اصلي را نداشته و در عوض منافع ديگري داشت كه كم كم محققين اروپايي به آن پي بردند. از جمله معلوم شد كه سرشاخه، گل و برگ اين گياه داراي مقداري شوره بوده، عرق وادرار را زياد مي‌كند. در صورتي كه در كتب طبي ايرانيان كه در دانشگاه‌هاي اروپا تدريس مي‌شد، چنين خواصي را به او نسبت نداده بودند.

گل گاوزبان اصلي

اين گياه به طور خودرو، منحصراً در دامنه‌ي كوه‌هاي البرز به عمل مي‌آيد و تاكنون اهلي نشده و قابل كشت نيست.

- مقوي روح و اعضاي رئيسه بدن بوده، حواس پنجگانه يا بهتر بگويم، حواس هجده گانه آدمي را تقويت مي‌كند.

- شكم را نرم و كيسه صفرا را باز مي‌كند، اخلاط سوخته سوداوي را از معده خارج و عوارض آن را از بين مي‌برد.

- جوشانده آن همراه با داروهاي ديگر جهت سرسام(مننژيت)، برسام(ورم حجاب حاجز)، ماليخوليا، جنون و رفع حواس پرتي مفيد مي‌باشد.

- جوشانده آن نشاط آور بوده، رنگ رخسار را باز مي‌كند.

- سينه را نرم مي‌كند، تنگي نفس و درد گلو را شفا مي‌دهد.

- دلهره و وحشت را از بين مي‌برد و غم و غصه را كم مي‌كند و براي كساني كه با خود حرف مي‌زنند سودمند مي‌باشد.

- جوشانده آن با عسل جهت تنگي نفس تجويز شده است.

- جويدن برگ تازه آن جهت درمان جوش‌هاي چركي دهان اطفال، برفك، سستي بيخ دندان و رفع حرارت دهان نافع است. مقدار خوراك گل آن دو مثقال تا پنج مثقال مي‌باشد.

- عرق گل گاوزبان جهت امراض سوداوي، وسواس و خفقان مفيد است.

- داراي منيزيم بوده و از سرطان پيشگيري مي‌كند.

- تحقيقات جديد بيانگر اين مطلب است كه عصاره آبي گل گاوزبان دارويي مؤثر و بي‌خطر براي درمان بيماران مبتلاء به اختلال وسواسي اجباري مي‌باشد.

- گل گاوزبان داراي موسيلاژ فلاونوئيد 15/0درصد و آنتوسيانين با آگليكون دلفينيدين و سيانيدين به ميزان 34/13 درصد و به مقدار ناچيز آلكالوئيد از دسته پيروليزيدين است.

- گل مرغوب گلي است كه داراي دم سفيد و گلبرگ‌هاي بنفش باشد. برگ‌هاي تازه گل گاوزبان داراي مقدار زيادي ويتامين C مي‌باشد.

* پس اين گياه داراي شوره نيست، عرق و ادرار را زياد نمي‌كند.

گياه گاوزبان

اين گياه اسم فارسي ندارد و معلوم نيست از چه موقع به ايران آمده و در اطراف تبريز كاشته شده است. در زبان فرانسوي به آن بوراش مي‌گويند و "ابن بيطار" گياه شناس معروف قديم كه در اصل اندلسي بوده و بعد به آسياي صغير آمده و دو كتاب بزرگ به نام‌هاي "الجامع" و "المغني" به زبان عربي دارد آن را نوعي "مرماخوز" دانسته و به اسامي: لسان الثور، ابوالعرق، كحيلا- كحلا، حمحم و بوغلص ياد كرده است.

- گل، سرشاخه و برگ آن داراي شوره، مواد لعابي و يك ماده تلخ است و به همين جهت عرق و ادرار را زياد مي‌كند.

- سنگ‌هاي كليه و مثانه را خرد كرده و از بين مي‌برد.

- اين گياه داراي اسيدهاي چرب امگا 6 مانند لينولنيك اسيد مي‌باشد كه براي روماتوئيد مفيد است.

- ضماد برگ‌هاي تازه وله شده آن دمل را باز مي‌كند و براي معالجه سوختگي، آتش و آفتاب زدگي مفيد است.

- در طب سنتي ايران "مرماخوز" را جهت معالجه استسقا مفيد دانسته‌اند و براي اين كار، مبتلايان به استسقا بايستي مدت زيادي برگ و بذر آن را روزانه 15 تا 20 گرم ناشتا ميل نمايند.

* پس تجويز اين گياه براي مبتلايان به سرسام و برسام جايز نيست.

مضرات:

گاوزبان بعلت داشتن آلكالوئيد براي زنان حامله و كودكان مضر است.

http://www.jomhourieslami.com/1389/13890327/13890327_06_jomhori_islami_goonagoon_0004.htm

+ نوشته شده در یکشنبه بیست و هشتم آذر 1389 22:6 توسط سعیده سادات |

تاریخ علم تشریح: سعيده سادات موسوي – كارشناس پرستاري – كارشناس ارشد برنامه ريزي درسي

محمد علی اهل بوب – دانشجوی کارشناسی مدیریت دولتی

baharnarenj1977@yahoo.com

تشریح در لغت به معنی اظهار و کشف و تبیین شیئی است و در اصطلاح عبارت است از علمی که حقیقت اعضا از روی کمیت و کیفیت (تعداد ، شکل و موقعیت) شناخته می شود . در کتاب جواهر التشریح طبیب علی همدانی که تاریخ علم تشریح بیان گردیده است ، اولین ملتی را که به علم تشریح توجه کردند حکمای فارس بیان می کند وپس از آنها اطبای مصر که به تکمیل صنعت حفظ واجساد موتی و ذخیره کردن و تازه نگهداشتن اجساد اهتمام داشتند لذا در شکافتن بدن انسان و مومیایی کردن آن به مطالبی تشدیحی دست یافتند. بعد از آنها یونانیان بودند اما چون تشریح انسان در مذهبشان نهی شد ه بود ذی مقراطیس حکیم ، استاد بقراط غالب وقت خود را در بیابانها بع سر می بردتا حیوانی بیابد وآن را تشریح کند. ارسطاطالیس استاد اسکندر اول کسی است که حیوانات زنده را تشریح کرد . اولین کسی که به تشریح اجساد انسان پرداخت «ارازیسطراطوس» و «ایروفیل» بودند ، اولی پسر کوچک ارسطاطالیس بوده است و دومی حکیمی بود در مدینه که پس از تسلط کامل بر علم طب به مصر رفتند و در مدرسه اسکندریه ماندند . 500 سال پس از آنها جالینوس ثابت کرد که عروق مادام الحیات پر از خون اند و ابداً در آن هوا وجود ندارد بعد از جالینوس این علم به همین حالت ماند ، اعراب بخصوص حکمای کباری که در استانبول بودند اگر چه اجتناب از تشریح می کردند اما از این بابت که در جراحی زیاد ماهر بودند معلوم بود که تشریح کرده بودند . پس از آن ماندینبی معلم ، در مدرسه بولنی ایتالیا در حضور شاگردانش انسان را تشریح می کرد و کتابی را تصنیف کرد و غلطهای جالینوس را با کمال احتیاط تصحیح کرد تا اینکه ( وسل ایتالیایی ) ظاهر شد و بدون خوف غلطهای جالینوس را بیان می کرد او از ترس مخالفین از مدرسه وشهر فراری ودر نهایت در طوفان دریا در کشتی غرق شد و کتابی که نقشه های تشریحی زیادی داشت ناتمام ماند . هرچند شاگردان وی توانستند کتابش را کامل کنند که هنوز هم در دست است.

در غالب کتب طبی قدیم نخست یکدوره تشریح و آثار و اعمال هر عضو (فیزیولوژی) تعلیم و تدوین گردیده و سپس به مطالب و مسائل علم طب پرداخته اند .

علی بن ربن طبری در فردوس الحکمه می گوید : دو چشم دو چراغ بدن اند . و بواسطه شرافتی که چشم ها را است ایزد تعالی مقر و جایگاه آن را به بالای اندام انسان قرار داد تا به اطراف و اکناف مشرف باشد و درست دیده بانی کند و انسان را از سقوط در مغاکها و وقوع در پرتگاهها و مانند آنها حفظ کند و نیز او را در محفظه ای چند مقرر داشت که از آفات وقایع و حوادث محفوظ بماند و غشاء مقله را بسان شیشه ای که بروی جعبه ساعت تعبیه کنند محیط گردانیده و ابروان را حافظ و جَفنَین (دو پلک) را به جهت آن حاجب قرار داد که همچون سرپوش در فوق و تحت مقله قرار گرفته اند تا در زمان حاجت باز و در غیر ضرورت بسته گشته و چشم را از آسیب ها و عوارض مصون دارند . علی بن عیسی کحال، چشم پزشکی چیره دست بوده است که معاصر ابوعلی سینا بوده بلکه بیست و هفت سال قبل از بوعلی وفات کرده است . کتاب گرانقدر او به نام « تذکرة الکحّالین » با موضوع چشم است . این کتاب سه مقاله دارد و هر مقاله آن چند باب از باب ششم تا باب بیستم . مقاله اول آن در شرح جهاز چشم و بیان طبقات هفتگانه چشم به نام های « صُلبیه ، مشیمیه ، شبکیه و عنکبوتیه و عنبیه و ترنیه و ملتحمه » است وقدیمی ترین کتاب چشم پزشکی که اکنون در دست است « العشر مقالات فی العین » تألیف حنین بن اسحاق عبادی متوفی 264ه است که قریب به دو قرن قبل از بوعلی می زیست که این کتاب گرانقدر را دکتر ماکس مایرهوف انگلیسی ترجمه کرده که اصل این کتاب و ترجمه و مقدمه ای سودمند در معرفی چند رساله و کتب قدیمی در طب العیون یعنی چشم پزشکی درسال 1927 میلادی به چاپ رسیده است .

علی بن عیسی کحال چشم پزشکی چیره دست و چشم گیر بوده است . وی از دانشمندان بنام معاصر شیخ ابوعلی سینا بوده است . بلکه بیست و هفت سال پیش از وفات شیخ وفات کرده است . کتاب بسیار گرانقدرش به نام تذکرة الکحالین موضوع آن چشم است و مسائل آن وصف چشم و بحث از عوارض و علاج آنست . این کتاب مستطاب سه مقالت است و هر مقالت آن چند باب ، از باب ششم تا باب بیستم مقالت نخستین آن در تشریح جهاز چشم و بیان طبقات و رطوبات آنست که موجب شگفتی هر بخرد سخن شناس است باب ششم آن در تشریح طبقات هفتگانه چشم به نامهای صلبیه و مشیمیه و شبکیه و عنکبوتیه و عنبیه و قرنیه و ملتحمه اند که این طبقات هفتگانه چشم از دیرباز در نظم و نثر ارباب قلم مشاهده می شود .

قدیمی ترین کتاب در چشم پزشکی که اکنون در دست است کتاب نفیس العشر مقالات فی العین ، تالیف حنین بن اسحاق عبادی متوفی 264ه است . که قریب به دو قرن قبل از شیخ رئیس می زیست . این کتاب بسیار مغتنم را دکتر ماکس مایرهوف به انگلیسی ترجمه کرده است که اصل و ترجمه با مقدمه ای بسیار سودمند در معرفی ند رساله و کتاب قدماء در طب العیون ـ یعنی چشم پزشکی ـ در سنه 1927م بسیار مرغوب و مطلوب به طبع رسیده است . در سرآغاز این کتاب شریف در تشریح چشم خوب بحث کرده است .

و همچنین بعد از حنین شاگردش علی بن سهل بن ربن طبری در باب اول مقاله سوم کتاب فردوس الحکمه در تشریح عین وارد شده است .

و بعد از علی بن ربن طبری شاگرد وی محمد بن زکریای رازی متوفی حوالی 320ه در کتاب عظیم الشأن الحاوی فی الطب تشریح عین و مطلق تشریح را عنوان فرموده است .

حاجی خلیفه چلبی در کشف الظنون آورده است که کتب التشریح اکثر من أن تحصی یعنی کتابهایی که در تشریح نوشته اند بیش از انند که بشماره در آیند تاریخ وفات چلبی صاحب کشف الظنون سنه 1068ه است که قریب به چهار قرن پیش از این می زیست .

آری بسیاری از دانشمندان پیشین را کتب ویژه در علم تشریح و شروح آنها مانند شرح ابوالحسن علی بن نفیس ابی الحزم القرشی متوفی 687ه بر تشریح قانون بوعلی سینا است .

علاوه آنکه در کتب طب نیز ـ مانند کامل الصناعه علی بن عباس اهوازی متوفی 348ه که از نفائس کتب طیبه است و حاوی رازی و قانون ابن سینا و العمدة فی الجراحة تألیف ابوالفرج متوفی 685ه و ذخیره خوارزمشاهی ـ فصولی در تشریح تحریر کرده اند .

غرض اینکه آن همه نسخ کتب و رسائل که در تشریح و طب به یادگار مانده اند از معرفت پزشکان پیشین و دیدین اسلامی و غیر اسلامی و از اهتمام تام آن دانشمندان نستوه در پیشرفت و ارج به طب و تشریح حکایت می کنند .

از دانشمندان متاخر ما که کتب بسیار سودمند ی در تشریح نوشته اند از قبیل کتاب تشریح البشر تألیف محمد بن عبد الصبور خوئی و کتاب جواهر التشریح تألیف علی بن زین العابدین همدانی و کتاب خلاصة الحکمة و کتب مجمع الجوامع تألیف میر محمد حسین عقیلی علوی که هر یک از پزشکان نامور بوده اند و کتب یاد شده به زیور طبع به صورت چاپ سنگی و هیئت رحلی آراسته شده اند .

و انتفاع طبیب به این فن از جهت عمل اینکه بشناسد مواضع اعضا را تا آنکه تواند ادویه موضعیه را هر یک به جای لایق خود وضع نماید تا آنکه به زودی اثر ادویه به عضو مأوف مخصوص برسد و نفع آن به اسرع زمانی ظاهر گردد و خطا و خطر واقع نشود .

و دیگر اینکه بشناسد مبادی شعب اعصاب و عروق و مفاصل و استخوانها را تا انکه ادویه را بر مبادی آنها استعمال نماید تا انتفاع آنها بزودی ظاهر گردد که چون مبادی اصلاح یافتند بواقی که فروع آنند بالتبع اصلاح می یابند .

و دیگر اینکه بشناسد هیأت اعضای مفاصل را که اگر از جای خود بدر روند بجای خود تواند آورد و هر آفتی که به هر یک برسد به حد لایق آن تواند اصلاح نمود .

و دیگر اینکه بشناسد اوضاع اعضاء و مواضع آنها را بعضی نسبت به بعضی تا آنکه در هنگام عمل آفتی به اعضاء دیگر مانند الیاف و عضلات و اعضاب و عروق و غیرها نرسد ... .

ولکن آنچه را که این بزرگواران به ارسی در کتب تشریح یاد شده آورده اند در حقیقت ترجمه و تفصیل عبارات علامه شمس الدین محمد بن محمود آملی شارح کلیات قانون و صاحب نفائس الفنون از دانشمندان بزرگ قرن هشتم هجری است . چنانکه در آغاز شرح تشریح قانون گوید:

أقول : و أنا العبد الضعیف محمد بن محمود الآملی : ان علم التشریح من معظم ارکان الطب اذ به یحصل الاطلاع علی ترکیب البنیة و غوامض الحکمة و الطبیب ینتفع به من وجوه ؛ الاول من معرفة جواهر الاعضاء و أجزائها ... .

البته جای انکار نیست که علم تشریح و طب مانند بسیاری از شعب علوم و فنون ،سال به سال بلکه ماه به ماه و روز به روز در ترقی و تکامل اند .

مثلاً جناب شیخ رئیس در قانون در عمل جراحی کلیه سنگ گرفته گوید : و قد یتصدی قوم لاخراجها ، ـ یعنی اخراج حصات که سنگ کلیه باشد ـ من الخاصرة و من الظهر و هو خطر عظیم و فعل من لا یعقل له... .

نتیجه اینکه هیچگاه انسان از تحصیل معارف فارغ نبوده و همواره در کاوش و پژوهش بوده وهست . وبقول متین شیخ بزرگوار ابن سینا در تعلیقات ( انسان بر پی بردن به هستیها سرشته شده است که موشکافی کند تا به تار و پود و نهان وآشکار هر چیز آگاه شود وبه فرموده دیگرش در دانشنامه علایی : به هر نادانسته راهی است که به وی دانسته شود )

منبع :

حسن زاده آملی – ده رساله فارسی - مقاله تشریح – انتشارات الف لام میم - 1385

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و چهارم آبان 1389 14:48 توسط سعیده سادات |

همایش دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه اصفهان

سلامت پایدار یا عدالت در سلامت ( سعیده سادات موسوی)

ارتقاي سطح سلامت افراد به عنوان يكي از مهمترين محورهاي توسعه از دير باز در برنامه هاي كلان كشور مورد توجه قرار داشته است و تلاشهاي زيادي كه در اين رابطه صورت گرفته ، بهبود چشمگير شاخص هاي سلامت در ايران را در پي داشته است.

اگر عدالت را به مفهوم ايجاد شرايط برابر در تمامي عرصه ها براي تمامي افراد به منظور بالندگي و رشد آنان در نظر بگيريم برخورداري وضعيتي از رفاه جسمي ، رواني و اجتماعي نقطه محوري در تحقيق عدالت در جامعه است .

عوامل متعددي شت افراد و توسعه سياستهاي بهداشتي تاثير مي گذارد . اين عوامل عبارتند از : سن، نژاد، قوميت، جنسيت، معلوليت ، وضعيت اجتماعي، اقتصادي، تغيير نگرش هاي اجتماعي و منابع بهداشتي، اين مباحث مسايل ومشكلات اخلاقي وحقوقي بسياري به دنبال دارد كه به تشريح آن خواهيم پرداخت.

سن عامل مهمي در بهداشت قلمداد ميشود زيرا با افزايش آهنگ بيماريهاي مزمن كه سبب از كار افتادگي اعضاي بدن ميگردد وبا بيماري هاي غير مهلك در ارتباط است.

پيري جمعيت ، بر هزينه هاي كشوري مراقبت بهداشتي تاثير ميگذارد زيرا نسبت قابل توجهي از بودجه بهداشتي صرف افراد مسن تر مي گردد . بعلاوه افراد 65 سال به بالا بيش از 30 درصد تخت هاي بيمارستاني را به خود اختصاص مي دهند با وجودي كه تنها 15 % اين جمعيت را تشكيل ميدهند پيري جمعيت وامكاناتي كه صرف افزايش هزينه مراقبت هاي بهداشتي ميشود ، مسايل اقتصادي ،اخلاقي و حقوقي مهمي را در رابطه با تامين هزينه خدمات بهداشتي در جامعه مطرح مي كند.

مسايل نژادي و قومي نيز با بهداشت و توسعه سياستهاي بهداشتي در ارتباط است كه اقوام بومي از نيازهاي بهداشتي خاصي برخوردارندو آهنگ مرگ ومير نوزادان در روستاها بيشتر است.

روشن است كه كشور ما داراي نيازهاي بهداشتي خاصي است . نژاد و قيموميت ممكن است از حيث مراقبتهاي بهداشتي ناشي از نگرش هاي فرهنگي موجود نسبت به بهداشت و بيماري از اهميت برخوردار باشد.

اين نگرش هاي فرهنگي در مواجهه فرد با كارشناسان بهداشتي و عموما بر نظام مراقبتهاي بهداشتي تاثير گذار است .جنسيت نيز نقش مهمي در بهداشت و مراقبت بهداشتي ايفا ميكند . در سطح پايه ، نيازهاي بهداشتي زنان با نيازهاي بهداشتي مردان در برخي زمينه ها تفاوت دارد . براي مثال ، سرطان سينه مسئله اي است كه عمدتا زنان را تحت تاثير قرار مي دهد ، در حالي كه سرطان پروستات بيماري مردان است با اين وجود مسايل مربوط به جنسيت در مراقبتهاي بهداشتي از تفاوت هاي آشكار ميان مردان وزنان فراتر مي رود .

جنسيت ممكن است بر كنش متقابل ميان پزشكان و بيماران تاثير بگذارد ، در حالي كه عدم مداخله زنان در آزمايشهاي مربوط به تحقيقات باليني ، فقدان اطلاعات مربوط به بهداشت زنان را در بر داشته است . در نهايت توجه به بافت اجتماعي بهداشت به اين معني است كه توجه به مسائلي از قبيل بافت اجتماعي زندگي زنان وتاثير آن بر بهداشت زنان – خصوصا توجه به تاثير خشونت جنسي، سوء استفاده رواني و آسيب جسماني لازم وضروري است . مسايلي كه قربانيان آن به حمايت حقوقي و كيفري نيازمندند . معلوليت نيز نقش مهمي در بهداشت و مرا قبتهاي بهداشتي دارد .آمارها نشان ميدهد كه بخشي از افراد جامعه دست كم از يك ناتواني رنج مي برند . شايع ترين بيماري هايي كه گزارش شده است عبارتند از : آرترز و اختلالات عضلاني – اسكلتي ، بيماريهاي شنوايي، بيماريهاي تنفسي و ناتواني ذهني يا ديگر بيماري هاي رواني ، به علاوه برخي ناتواني ها كه به معلوليت منجر ميشود. وضعيت اجتماعي – اقتصادي نيز با بهداشت افراد در ارتباط است. افرادي كه از نظر وضعيت اجتماعي – اقتصادي پيشرفته نيستند در مقايسه با افرادي كه از وضعيت اجتماعي – اقتصادي بهتري برخوردارند ، بيشتر به بيماري هاي مزمن و حاد دچار شده يا بيش از آنها بيماريهاي جديد را تجربه مي كنند و همچنين سلامت آنها نيز به مخاطره مي افتد . بعلاوه افرادي كه از وضعيت اجتماعي اقتصادي بالايي برخوردارند از پزشكان ، درمانگاهها ي سرپايي و بيمارستانها استفاده مي كنند اما كمتنها از اقدامات بهداشتي پيشگيرانه بهررند . مسلما هر يك از مسايل عنوان شده تبليغات و پيامدهاي حقوقي خاصي به دنبال دارند كه بايد درصدد پاسخي منطقي براي آنها بود.

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و ششم مهر 1389 20:33 توسط سعیده سادات |

مراقبتهای پرستاری در دیالیز

مراقبتهاي پرستاري در دياليز

همو دياليز شايع ترين روش دياليز است. امروزه بيش از 280000 بيمار در ايالت متحده از اين درمان استفاده مي كنند.از اين روش در موارد حاد (كه چند روز تا چند هفته نياز به دياليز دارند) و بيماران مبتلا به (End Stage renal disease)كه به درمان دراز مدت يا دايمي نياز دارند استفاده مي شود . يك دستگاه دياليز يا كليه مصنوعي به عنوان يك غشاي صناعي نيمه تراوا عمل مي كند و جايگزين گلومرول ها و توبول هاي آسيب ديده مي شود.در بيماران مبتلا به نارسايي كليوي مزمن، دياليز خوني از مرگ جلوگيري مي كند ، هر چند كه درمان كننده بيماري كليوي نبوده و فعاليت هاي درون ريز و متابوليك كليه ها را جبران نمي كند . دياليز را معمولا سه بار در هفته و هر بار حداقل 3 تا 4 ساعت انجام مي دهند. دياليز مزمن يا نكهدارنده در اين بيماران ضامن بقا و كنترل كننده نشانه هاي اورميك است. براي كنترل ESRD بهتر است شروع درمان قبل از بروز علائم و نشانه هاي اورمي شديد باشد. هدف دياليز خوني خروج مواد نيتروژن دار سمي و آب اضافي از خون است . در دياليز خوني ، خون كه انباشته از سموم و مواد زائد نيتروژن دار است، از بيمار به دستگاه دياليز كننده منتقل مي شود و پس از پاكسازي به بيمار باز مي گردد.

دسترسي عروقي

خون مي تواند از رگ خارج و در دستگاه پاك شود و با سرعت 300الي550 ميلي متر در دقيقه به بدن بازگردد ، با اين حال ، نخست بايد دسترسي به گردش خون بيمار انجام شود. چندين راه دسترسي وجود دارد :

ابزارهاي دستيابي عروقي

براي دسترسي سريع به گردش خون بيمار در موارد دياليز خوني حاد ، يك كانتر دو مجرايي با قطر زياد به وريد زير ترقوه اي ، و واجي داخلي يا راني وارد مي شود.

اين روش دسترسي عروقي بي خطر نيست ( عوارضي نظير هماتوم ، پنوموتوراكس ، عفونت ، ترومبوز وريد زير ترقوه اي ، جريان ناكافي) و مي توان از آن براي فقط 3 هفته استفاده كرد. هنگامي كه نيازي به كاتتر نباشد ، مثل موارد بهبود وضعيت بيمار و يا دستيابي به ديگر راه هاي دسترسي عروقي ، كاتتر خارج مي شود. همچنين مي توان كاتترهاي طوق دار دو مجرايي را به كمك جراحي در وريد زير تر قوه اي بيماري وارد كرد كه به يك كاتتر وريدي مركزي براي دياليز دراز مدت نياز دارد.

فيستول شرياني-وريدي

يك روش دسترسي پاياتر كه فيستول شرياني – وريدي ناميده مي شود ، به كمك جراحي (معمولا در ساعد) به وسيله اتصال (آناستوموز) يك شريان به يك وريد ، خواه به صورت پهلو –پهلو يا انتها – پهلو حاصل مي شوند تا جريان خون كافي براي عبور از دستگاه فراهم گردد. بخش شرياني فيستول براي جريان شرياني و بخش وريدي براي انفوزيون مجدد خون دياليز شده به كار مي رود . در نهايت 14 روز طول مي كشد تا فيستول آماده استفاده شود. اين زمان لازم است تا فيستول بهبود يابد و بخش وريدي فيستول اتساع يافته و پذيراي دو سوزن قطور شود . به بيمار گفته مي شود تا با انجام تمرين هايي ، ابعاد عروق مربوطه را افزايش دهد (مثلا فشردن يك توپ لاستيكي براي فيستول هاي ساعد) ، تا فيستول توانايي پذيرش سوزن هاي با قطر بالا براي دياليز خوني را داشته باشد.

پيوند شرياني – وريدي

يك پيوند شرياني - وريدي را مي توان با قرار دادن يك ماده بيولوژيك ، نيمه بيولوژيك يا مصنوعي ميان شريان و وريد ايجاد نمود.

معمولا" زماني پيوند ايجاد مي شود كه عروق بيمار براي ايجاد فيستول مناسب نباشد ، بيماران دچار نارسايي عروقي (مثلا" به علت ديابت) اغلب جهت دياليز شدن به يك پيوند عروقي نياز دارند. پيوندها غالبا" در ساعد تعبيه مي شوند، اما ممكن است در ران و يا ناحيه قفسه صدري نيز ايجاد شوند.عفونت و ترومبوز شايع ترين عوارض پيوند شرياني – وريدي مي باشند.

عوارض:

يكي از علل اصلي مرگ بيماران تحت دياليز خوني مزمن، بيماري قلبي – عروقي آترواسكلروزي است. ظاهرا" اختلالات متابوليسم ليپيد (هيپر تري گليسريدمي) به وسيله دياليز خوني شدت مي يابد. نارسايي احتقاني قلب ، بيماري عروق كرونر و درد آنژيتي ، سكته مغزي و نارسايي عروق محيطي ممكن است روي دهند و بيمار را ناتوان كنند . كم خوني و ضعف در كاهش فعاليت فيزيكي و رواني ، از دست دادن انرژي و انگيزه و فقدان علاقه نيز دخيل هستند و اين با وجودي است كه استفاده از اريتروپوئيتين (اپوژن) قبل از شروع دياليز تأثير چشمگيري بر ميزان هماتوكريت در 19 ماه اول بعد از شروع دياليز داشته است . انعقاد در دستگاه هاي دياليز به وسيله تعديل در ميزان هپارين قابل پيشگيري است.

زخم هاي معدي و ساير مشكلات گوارشي به دليل فشار فيزيولوژيك ناشي از بيماري مزمن ، داروها و كلسيم موجب استئوديستروفي كليوي مي شود كه دردها و شكستگي هاي استخواني ايجاد مي كند . مشكلات ديگر عبارتند از تجمع مايع به دليل نارسايي احتقاني قلب ، سوء تغذيه، عفونت ، نوروپاتي و خارش.

بيش ار 85 درصد از بيماران همو دياليزي دچار اختلالات مهم در خواب خود مي شوند كه اين مسئله وضعيت سلامتي آنها را پيچيده مي سازد . مطالعات اخير بيانگر آن است كه انجام دياليز در صبح يا نزديك غروب خطر اختلال در خواب بيمار را افزايش مي دهد لذا به عنوان يك استراتژي جهت كاهش مشكل خواب بيماران همودياليزي پيشنهاد مي شود از انجام مداخلاتي كه باعث تغيير در درجه حرارت محلول دياليز مي شود پيشگيري شود تا باعث بالا رفتن درجه حرارت بيمار و محدود كردن چرت حين دياليز وي نگردد.

عوارض ديگر دياليز شامل موارد زير است:

* افت فشار خون.

* كرامپ عضلاني دردناك

* خونريزي

* ديس ريتمي ها

* آمبولي هوا

* درد قفسه سينه

* عدم تعادل دياليزي

مراقبت پرستاري

در طول دياليز ، بايد بيمار، دستگاه دياليز و محلول دياليز به طور پيوسته تحت نظر باشند تا عوارض بالقوه متعددي نظير آمبولي هوا ، فراپالايش نا كافي يا بيش از حد (افت فشار خون، كرامپ ، استفراغ) ، نشت خون، آلودگي و لخته شدن مايع در حال چرخش عوارض دسترسي عروقي ، رديابي شوند. پرستار در مركز دياليز نقش مهمي درپايش ،حمايت ، ارزيابي و آموزش بيمار ايفا مي كند .

تمامي داروها و دوراژ آن ها بايستي در بيماران تحت دياليز به دقت بررسي شوند. درمان پائين آورنده فشار خون (از داروهاي معمول در اين بيماران) يكي از نمونه هايي است كه در آن آموزش و برقراري ارتباط با بيمار مي تواند بسيار مؤثر باشد . بيمار بايد بداند كه چه زماني بايد دارو را مصرف كند و چه زماني آن را كنار گذارد.

به عنوان نمونه، اگر داروهاي پائين آورنده فشار خون در روز دياليز مصرف شوند ، تأثير آن ها در هنگام دياليز ممكن است فشار خون را به گونه اي خطر ناك پائين آورد. بسياري از داروهايي كه روزي يك بار تجويز مي شوند ، بايد پس از دياليز مصرف شوند.

درمان تغذيه اي و مايع درماني:

به دليل تأثيرات اورمي، رژيم غذايي يكي از عوامل مهم براي بيماران دياليزي است . اهداف درمان تغذيه اي عبارتند از :به حد اقل رساندن نشانه هاي اورمي و اختلالات مايع الكتروليت ، حفظ وضعيت تغذيه اي مناسب از طريق مصرف پروتئين ، كالري، ويتامين و مواد معدني به ميزان كافي و تشويق به مصرف غذاهاي خوش طعم.

محدود كردن پروتئين رژيم غذايي از تجمع فرآورده هاي زائد نيتروژن دار مي كاهد، نشانه هاي اورمي را كاهش مي دهد و حتي ممكن است آغاز دياليز را چند ماه به تعويق بياندازد . محدود كردن مصرف مايع نيز توصيه مي شود ، زيرا تجمع مايع ممكن است منجر به افزايش وزن، نارسايي احتقاني قلب و خيز ريوي گردد.

با آغاز دياليز خوني، هنوز تا حدي از نظر مصرف پروتئين ، سديم ، پتاسيم و مايع محدوديت وجود دارد. مصرف پروتئين به حدود 2/1 تا 3/1 گرم بر كيلوگرم وزن ايده آل بدن در روز محدود مي شود ، بنابر اين پروتئين بايستي از كيفيت بيولوژيكي بالايي برخوردار بوده و حاوي اسيد آمينه هاي ضروري باشد تا بيمار دچار كمبود پروتئين نشده و تعادل نيتروژني مثبت را حفظ كند . برخي از غذاهاي غني از پروتئين عبارتند از تخم مرغ ، گوشت ، شير ، ماكيان و ماهي. محدوديت سديم به ميزان 2 تا 3 گرم در روز و محدوديت مايعات معادل برون ده ادراري به اضافه 500 ميلي ليتر در روز است.

هدف از دياليز بيماران ، حفظ افزايش وزن آن ها در فواصل دياليز در حد كمتر از 5/1 كيلوگرم است . ميزان محدوديت پتاسيم به ميزان كاركرد كليوي باقيمانده و فعاليت دياليز بستگي دارد.

محدود كردن رژيم غذايي يك تغيير مختل كننده و نا خوشايند در زندگي بسياري از بيماران مبتلا به نارسايي كليوي مزمن محسوب مي شود.

بر آوردن نيازهاي رواني- اجتماعي

دياليز شيوه زندگي بيمار و خانواده وي را تغيير مي دهد . مدت زماني كه صرف دياليز و ملاقات پزشك و مواجهه با بيماري مزمن مي شود ، مي تواند موجب بروز تضاد ، نا اميدي و افسردگي گردد. براي بيمار ، همسر و خانواده وي بيان ناراحتي و احساسات منفي ممكن است دشوار باشد.

پرستار بايد به بيمار و خانواده وي فرصت دهد تا هر گونه احساس نگراني و ناراحتي خود را به واسطه محدوديت هاي ناشي از بيماري و درمان و همچنين مشكلات احتمالي مالي و شغلي بيان كنند.

منابع:

1- برونر و سودارث (2008) ، پرستاري داخلي و جراحي (كليه و مجاري ادراري) ،‌ترجمه نسابه زهرا ، حضرتي مريم ، نشر سالمي 86

2- محكم معصومه ، شكروي سوده ، نكات عملي همو دياليز با تأكيد بر تغذيه بيماران قبل و پس از همو دياليز- مرز دانش 84

‌

+ نوشته شده در جمعه دوم مهر 1389 11:14 توسط سعیده سادات |